Een verkeersplan is de tekening plus toelichting waarmee u aan de wegbeheerder laat zien hoe het verkeer tijdens uw werkzaamheden langs of om het werkvak gaat. Zonder goedgekeurd verkeersplan geen toestemming, en zonder toestemming mag er niets de weg op: geen bord, geen baken, geen afzetting.
Het is ook de plek waar de meeste vertraging ontstaat. Niet omdat het ingewikkeld is, maar omdat plannen worden ingediend die niet compleet zijn en dan opnieuw de wachtrij in gaan. Hieronder wat erin hoort, wie het beoordeelt en welke fouten het vaakst tot afkeuring leiden.
Verkeersplan of BLVC-plan: wat is het verschil?
Deze twee worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zijn niet hetzelfde. Een verkeersplan richt zich op het verkeer: hoe rijden auto’s, fietsers en voetgangers veilig langs of om de werklocatie, en hoe komen hulpdiensten erdoor?
Een BLVC-plan is breder en kijkt naar de hele omgeving tijdens het project: Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie. Het verkeersplan is daar een onderdeel van. Bij grotere of langdurige projecten in bewoond gebied vraagt de gemeente vaak om een BLVC-plan, dat u bij voorkeur al vroeg in het proces indient en niet pas bij de aanvraag voor tijdelijke verkeersmaatregelen.
Als vuistregel: kort werk aan de weg vraagt om een verkeersplan, een bouwproject van maanden in een woonwijk vrijwel zeker om een BLVC-plan.
Wat moet er in een verkeersplan staan?
De precieze eisen verschillen per wegbeheerder, maar in de kern komt het hierop neer:
- Een situatie- of overzichtstekening met noordpijl, schaal, versienummer en datum
- De ligging van het werkvak, de afzetting en de veiligheidsruimte, met rijrichtingen en beschikbare rijbaanbreedtes
- Alle bebording en bebakening, met verwijzing naar het toegepaste CROW 96b-figuur (of 96a bij autosnelwegen)
- Voorzieningen voor fietsers, voetgangers en mindervaliden
- Een omleidingstekening met de volledige route en de tijdelijke bewegwijzering
- De locatie van eventuele verkeersregelaars of tijdelijke verkeersregelinstallaties
- De fasering: welk verkeersbeeld geldt in welke week, met bijbehorende werktijden
In de toelichting komt daar de context bij: aard en periode van de werkzaamheden, de bereikbaarheid van woningen, bedrijven, in- en uitritten en containers, de afstemming met hulpdiensten en openbaar vervoer waar de route wordt geraakt, eventuele parkeermaatregelen en de contactgegevens van de verantwoordelijke uitvoerder, ook buiten kantooruren.
Dat versienummer lijkt een detail, maar bij een project met meerdere faseringen is dat precies waar discussie over ontstaat. Nummer consequent.
Wie stelt het op en wie keurt het goed?
In de meeste gevallen stelt de uitvoerende partij het plan zelf op, of laat dit doen door een verkeerskundig bureau of verkeersmanagementpartij. De wegbeheerder beoordeelt het: bij gemeentelijke wegen is dat het team verkeer of het verkeersloket, bij provinciale wegen de provincie, bij rijkswegen Rijkswaterstaat.
Gaat uw omleiding over de weg van een andere beheerder, dan bent u zelf verantwoordelijk voor het aanvragen van goedkeuring daar. Dit wordt regelmatig over het hoofd gezien bij omleidingen die net even over een provinciale weg lopen.
Daarnaast worden de werkzaamheden gemeld in Melvin, het landelijke meldsysteem voor werkzaamheden en verstoringen in de infrastructuur. Bedrijven doen dit zelf via een aannemers- of bedrijfsaccount.
Geen tijd of capaciteit om dit zelf uit te werken? Wij denken mee bij het opstellen van verkeersplannen en regelen de bijbehorende verkeersmaatregelen. Neem contact op.
Doorlooptijden: waar u rekening mee moet houden
Gemeenten hanteren hun eigen termijnen, maar het patroon is overal vergelijkbaar. Voor lichte maatregelen zoals een bermafzetting, een voetpadafsluiting of een langsafzetting rekent u op ongeveer twee weken. Datzelfde geldt meestal voor het afsluiten van een fietsstrook of fietspad. Zodra u een rijbaan afsluit, in een woonstraat of op een wijkontsluitingsweg, loopt dat op naar drie weken. En bij complexe werkzaamheden met grote impact op de bereikbaarheid is zes weken geen uitzondering, waarbij bij vergunningplichtige situaties bovendien een formele wettelijke beslistermijn geldt die nog verder reikt.
Controleer altijd het handboek of de richtlijn van de betreffende gemeente. Die staan vrijwel altijd online en zijn per gemeente net even anders.
Nog een punt dat mensen verrast: veel gemeenten hanteren “wie het eerst komt, wie het eerst maalt”. Ligt er al een goedgekeurd werk of een omleiding over uw beoogde werkvak, dan kan uw aanvraag worden geweigerd omdat er simpelweg geen ruimte meer is in de planning. Vroeg indienen is dus niet alleen een kwestie van doorlooptijd, maar ook van uw claim op die ruimte.
Waarom plannen worden afgekeurd
Verreweg de meeste afkeuringen gaan over de omleiding. Bij een volledige afsluiting buiten de bebouwde kom is een omleidingsroute altijd nodig; binnen de kom beoordeelt de gemeente per situatie. Maar het gaat vaker mis op de logica dan op het ontbreken ervan: een route die voor auto’s prima werkt maar fietsers over een drukke gebiedsontsluitingsweg stuurt, komt er niet doorheen. Hetzelfde geldt voor de overgangen, want waar de ene omleiding overgaat in de andere moet de bewegwijzering doorlopen. Dat is bij vrijwel elke wegbeheerder een standaard toetspunt.
Daarna volgt de bebording. Voldoet die niet aantoonbaar aan CROW 96b, dan krijgt u vragen terug. Verwijs daarom expliciet naar het figuur dat u toepast; dat scheelt een ronde. En tot slot de fasering: één statisch plan voor een project van drie maanden dekt de werkelijkheid niet, en dat ziet een beoordelaar meteen.
Houd het plan actueel
Een verkeersplan is geen document dat u na goedkeuring wegbergt. Wijzigt de fasering, schuift de planning door weer of onvoorziene kabels en leidingen, of blijkt de situatie buiten anders dan getekend, dan hoort het plan mee te bewegen en stemt u dat af met de wegbeheerder.
Dit is ook precies waar langlopende projecten spaak lopen: het plan van week één ligt er in week zes nog steeds, terwijl het werkvak inmiddels drie keer is verschoven. Bij infraprojecten en langlopende bouwprojecten is dat de norm, geen uitzondering.
Veelgestelde vragen
Moet ik altijd een verkeersplan indienen? Zodra u tijdelijke verkeersmaatregelen op de openbare weg plaatst, heeft u toestemming van de wegbeheerder nodig. In vrijwel alle gevallen hoort daar een verkeersplan of bebordingstekening bij.
Wat is het verschil tussen een verkeersplan en een TVM-aanvraag? De TVM-aanvraag is het verzoek om toestemming; het verkeersplan is het inhoudelijke document dat u daarbij aanlevert.
Kan ik een standaard CROW-figuur gebruiken in plaats van een eigen tekening? Bij eenvoudige situaties accepteren veel wegbeheerders een verwijzing naar een specifiek CROW 96b-figuur, aangevuld met een situatietekening. Bij afwijkende of complexe situaties is een eigen tekening nodig.
Wie mag een verkeersplan opstellen? Er is geen wettelijk voorgeschreven opleiding, maar het plan moet voldoen aan de CROW-richtlijnen en aan de eisen van de wegbeheerder. In de praktijk wordt het opgesteld door een werkvoorbereider met CROW-kennis of uitbesteed aan een verkeersmanagementpartij.
Hoe snel kan een verkeersplan worden opgesteld? Voor een overzichtelijke situatie is dat een kwestie van dagen. De doorlooptijd zit vooral in de beoordeling door de wegbeheerder. Begin daarom vroeg.
